Kata Dosyası – Bölüm 2

Geleneksel Japon Karatesinin Temelleri Shorin Ve Shorei
Günümüz Okinawasın da farklı isimler üzerine inşa edilmiş  onlarca  geleneksel Karate ekolu vardır.   Bunların  pek çoğu  ayni zaman da 19.yy. basından itibaren yer yer ayni isimle, bazen de   farklı kliklere ayrılarak  Okinawa dan Japonya’ya aktarılmış olan ekollerdir.. Tarih boyunca değişik kollara ayrılarak gelişen bu ekollerin kendi aralarında   farklılıklaşma nedenleri  bir dizi coğrafi ve sos yo-kültürel gerekçeleri içerdiği kadar üstatların mücadele anlayışlarında ki  kurgusal nüanslara da dayanır.

Ekollerin  kendi içyapıların da  farklılaşan kollar oluşturmaları   tarihsel perspektifte  hep ayni  ilginç ve  değişmez  bir diyalekte sahiptir…  Bu anlam da butun buyuk ekollerin zamana bağlı olarak bir sekil de  farklı stillerin doğumuna yataklık ettiği rahatlıkla söylenebilinir..

Tarihsel diyalektin bir getirisi olan bu  çeşitliliği savaş sanatları acısından yorumlamak gerekirse, bu çeşitlilik kesinlikle mücadele sanatlarına  gönül verenlerin onun de  sonsuz seçenekler zinciri oluşturan bir zenginlik olarak görülebilinir…

Ancak sıra  olguyu çağdaş spor anlayışı ile dünya insanlarına, ulaştırmaya geldiğin de  butun bu ekollerin ayni anda “KARATE” adini kullanıyor olması ciddi bir karmaşaya dönüşmektedir…   İste tam bu nokta da KARATE olgusunu uluslararası platforma taşıyan evrensel organizasyonlar devreye girer.

“KARATE” adini kullanan bunca ekolun Dünya insanları üzerin de yaratacağı akil karışıklığının önüne geçmek ve ekolleri bir dizi çağdaş sportif kriterler etrafında buluşturmak amacıyla  4 geleneksel  Karate ekolunun esas alındığı bir anlayış geliştirilir.  Bu anlayış “SHOTOKAN” , “WADO RYU” , SHITO RYU” ve “GOJU RYU”  disiplinlerine  geleneksel Japon Karatesinin temsilciliği görevini yükler.

Bu gelişme elbette diğer geleneksel ekollerin dışlandığı, yok sayıldığı anlamına gelmez. Ve elbette herkes kendi karakterine yakin bulduğu bir mücadele sanatının  içerisin de kendi  aktivasyonunu sürdürme hakkına sahiptir.
Ancak  kabul etmeliyiz ki bu tarz bir   aktivasyonun  evrensel platformlar da kendisini ifade edebilme sansı sadece “KATA” ve “KUMITE” dalların da  uluslararası kriterlere uyumuyla orantılı olabilir…

Japon patenti ile dünya ya insanlarının ilgisine getirilen  bu “EVRENSEL KARATE” sunumu  kendi içerisin de “KATA” ve “KUMITE” yarışmaları temelin de ikiye ayrılır.  Bunlardan Kumite karsılaşmalarıyla ilgili  yönetmelik ve yarışma kriterleri cok yalın ve pratiktir.   Dolayısıyla  konuya ilgi gösteren tüm geleneksel ekollerin  bu dal da da sisteme adaptasyonları sorunsuz bir sekil de gerçekleşir…

Kata yarışmaları söz konusu olduğun da  Kumite karsılaşmaları için geliştirilmiş olan o yalın ve pratik kurallardan bahsetmek mümkün değildir..!  Hatta kata yarışmaların da geleneksel kütüğün dişin da duran  ekollerin sisteme adapte olabileceklerini söyleyebilmek bile mümkün değildir. Zira bu alan  ekollerin ait oldukları geleneksel yapıyı ciddi ciddi sorgulayan, asılması güç bir yarışma yönetmeliği ile kuşatılmıştır.  Ve de yarışmalarda geçerli olan kataların tamamı geleneksel anlamda kökleri Okinawa ya dayanan otantik  katalardır.

Peki, onca ekol varken neden iLLA’ DA “SHOTOKAN” , “WADO RYU’ , “GOJU RYU” , ve “SHITO RYU” ‘ya  Japon karatesini temsili yet hakki  verilmiştir!

İlk bakıldığın da cok karmaşık gibi duran ve o nedenle de cok sık tekrarlanan bu sorunun  cevabi  gerçekte cok yalındır..!   Zira bu 4 ekol Binsekizyüz’lü yılların bitiminden, Bin dokuz’lu yılların ilk yarısına kadar  bir sekil de  Japon  dünya görüsü ile buluşturulmuş olan ana ekollerdir…   Dolayısıyla bu ekoller dünyaya sunuluş biçimiyle hem  Japon’u, hem de  bağlı oldukları kökler  (Okinawa/  Shorin ve Shorei)  itibarıyla  tüm geleneksel ekolleri temsil edebilecek  disiplinlerdir… Ve de en önemlisi kökeni Okinawa ya dayanan tüm otantik katalar bu 4 ekolun içerisin de yerleşik durumdadır!

Bir benzetme yapmak gerekirse Shorin ve Shorei tıpkı geleneksel yapının taşıyıcı direkleri gibidir.  Ve butun geleneksel Karate ekolleri değişmez bir sekil de Shorin ve Shorei den aldıkları paydalar üzerin de kendi karakteristiğini ifade ederler. . 4  geleneksel Japon Karate ekolü’nün  karakteristik özellikleri de  bilinen tüm diğer geleneksel ekoller gibi tamamen Okinawa’nın SHORIN ve SHOREI  sentezine  dayanır.

Bu  Japon Karate ekollerinin  Shorin ve Shorei paydaları ise aşağıda ki tablo da görüldüğü gibidir.

4 GELENEKSEL JAPON KARETE EKOLUNUN SHOREI VE SHORIN
PAYDASINDA VUCUT BULAN  KAREKTERISTIGI

EKOL
SHOREİ RYU
SHORİN RYU
(NAHA TE)
(ROMARİ TE)
SHOTOKAN
%10
%90
SHİTO RYU
%50
%50
WADO RYU
%30
%70
GOJU RYU
%90
%10

Bu tablo da yer alan oranlar Shorin (Tomari Te) ve Shorei (Naha Te)  ayni zaman da kataların kendisine özgü  karakteristik değerlerinin anlaşılması ve kata performasyonun da doğru ifadelere ulaşılabilinmesi temelinde de cok özel  anlamlara sahiptir.

Kata çalışmaları ve puanlamasın da hem  gözleyen hem  icra eden tarafın perforeme edilen keteyi doğru haritalandırabilmesi sahip olduğu Shorin ve Shorei bilgisiyle sınırlıdır. Dolayısıyla  ait olduğu geleneksel ekol her ne olursa olsun   antrenör, sporcu ve hakem üçlüsü Shorin ve Shorei  üzerine   güçlü temel bilgilere sahip olmak zorundadır.

Değerli okuyucu  gelecek bolum de tarihsel anlam da Shorin ve Shorei ekollerinin alt yapısını oluşturan sureci kısaca irdelemek ve Shorin-Shorei ekollerinin karakteristik ifadelerini biraz daha detaylandırabilmek dileğiyle…

OSS
Bulut BABA
bulutbaba36@hotmail.com

Bir Cevap Yazın